Strona Główna BIP Strona Główna
Rys historyczny
 

RYS HISTORYCZNY

WOJSKOWEJ KOMENDY UZUPEŁNIEŃ W TARNOWIE


Tradycje administracji wojskowej w Tarnowie sięgają pierwszych dni odzyskania niepodległości. W dniu 28 października 1918 roku Polska Komisja Likwidacyjna powołała w Krakowie Polską Komendę Wojskową na Galicję (Małopolskę Zachodnią) z płk Bolesławem ROJĄ na czele. Podstawowym zadaniem Polskiej Komendy Wojskowej było organizowanie administracji wojskowej i przejmowanie władzy od zaborcy austriackiego na tych terenach oraz formowanie jednostek odradzającego się Wojska Polskiego. Realizując te zadania, generał Bolesław ROJA rozkazem nr 5 z dnia 16 listopada tegoż roku stworzył pierwsze organa mobilizacyjne na ziemi krakowskiej w postaci Tymczasowych Urzędów Poborowych, na bazie których z dniem 27 grudnia powołano na terenie województwa krakowskiego Powiatowe Komendy Uzupełnień w Krakowie, Myślenicach, Tarnowie, Wadowicach i Żywcu. Dla usprawnienia prowadzenia spraw mobilizacyjnych oraz organizowania Zjednoczonej Armii Polskiej w dniu 3 grudnia 1918 roku utworzono na terenie województwa krakowskiego Komendy Okręgów Poborowych: Podhale, Wadowice, Tarnów - komendant płk Mieczysław KULIŃSKI.

W latach 1918 - 1921 organa mobilizacji i uzupełnień na terenie województwa podlegały Oddziałowi Mobilizacji i Uzupełnień Sztabu Okręgu Generalnego Kraków, a od lata 1922 roku pod Wydział Mobilizacji i Uzupełnień Sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu V Kraków. Na początku 1939 roku zamieniono nazwy Powiatowych Komend Uzupełnień z nieznaczną korektą ich organizacji i zasięgu działania, na Komendy Rejonów Uzupełnień, które od marca tegoż roku przystąpiły do realizacji planów częściowej - skrytej mobilizacji do powszechnej w końcu sierpnia 1939 roku.

Obsada Rejonowej Komendy Uzupełnień w Tarnowie - rok 1945
fot.: Archiwum WKU

Po wyzwoleniu ziemi tarnowskiej Rozkazem Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego z dniem 18 stycznia 1945r. powstaje Rejonowa Komenda Uzupełnień w Tarnowie, z siedzibą przy ulicy Nowy Świat 2. Rejonowa Komenda Uzupełnień w Tarnowie obejmowała swoim zasięgiem w latach 1945 - 1947:

  • Miasto Tarnów;
  • Powiat Tarnowski.

Rejonowa Komenda Uzupełnień organizuje pierwszy po wojnie pobór do jednostek wojskowych wchodzących w skład Śląskiej Dywizji. W latach 1946 - 47 RKU wykonuje zadania w zakresie odtwarzania ewidencji wojskowej, demobilizacji żołnierzy powracających z formacji wojskowych działających za granicą, udzielania informacji o osobach zaginionych w wyniku działań wojennych.

Udzielanie pomocy żołnierzom zwolnionym z wojska w znalezieniu pracy, przeprowadzanie poboru i uzupełnienia wojska poborowymi, rejestracji koni, wozów i uprzęży oraz ich przeglądów. Od roku 1947 do 1964 Rejonowa Komenda Uzupełnień działała na terenie:

  • Miasta Tarnów;
  • Powiatu Tarnowskiego;
  • Powiatu Dąbrowskiego.
Kadra RKU w roku 1945
fot.: Archiwum WKU

Jesienią 1949 roku dokonuje ona zmiany lokalizacji i przenosi się do budynku przy ulicy Marcina 11 (obecnie ul. Dąbrowskiego 11), gdzie z niewielkimi przerwami spowodowanymi remontami budynku znajduje się do dnia dzisiejszego. Z początkiem lat 50-tych na podstawie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rejonowa Komenda Uzupełnień została przemianowana na Wojskową Komendę Rejonową. Po dwóch redukcjach Sił Zbrojnych przeprowadzonych jesienią 1955 oraz w maju 1957 Wojskowa Komenda Rejonowa składała się z następujących komórek organizacyjnych:

Kadra WKR Tarnów w roku 1957
fot.: Archiwum WKU
  • Komendant;
  • Sekcja administracji rezerw;
  • Sekcja poboru;
  • Sekcja-spraw oficerów rezerwy;
  • Kancelaria WKR.

Do zadań Wojskowej Komendy Rejonowej należało administrowanie zasobami poborowych, żołnierzy rezerwy i środkami transportowymi, przekazanie obowiązku organizacji poboru państwowej administracji publicznej, szkolenie rezerw osobowych.

Kadra PSzW Tarnów i żołnierze rezerwy powołani na ćwiczenia na okres komisji poborowej - rok 1969
fot.: Archiwum WKU

Z dniem 1 grudnia 1964 roku na podstawie zarządzania Ministra Obrony Narodowej Nr 31/MON zostaje utworzony Powiatowy Sztab Wojskowy, w skład którego organizacyjnie została włączona Wojskowa Komenda Rejonowa.

W lipcu 1975 roku w wyniku nowego podziału administracyjnego kraju, likwidacji ulega Powiatowy Sztab Wojskowy a w jego miejsce powstaje Wojskowa Komenda Uzupełnień, podporządkowana pod Wojewódzki Sztab Wojskowy w Tarnowie. W skład Wojskowej Komendy Uzupełnień wchodzą:

Obsada personalana WKU Tarnów - rok 1982
fot.: Archiwum WKU

 

  • Komendant WKU;
  • Sekcja Mobilizacyjna i Administrowania Rezerw;
  • Sekcja Poboru i Uzupełnień;
  • Sekcja Administracji Rezerw Oficerskich i Chorążych.

Wojskowa Komenda Uzupełnień na przestrzeni kolejnych lat funkcjonowania, realizuje zadania w zakresie naboru kandydatów do wojskowych szkół zawodowych, przeprowadzania ćwiczeń wojskowych jednostek stacjonujących na administrowanym terenie oraz dowódczo-sztabowych stanu osobowego, udziału przedstawicieli WKU w pracach komisji poborowych.

W 1991 roku w skład WKU Tarnów zostają włączone administrowane do tej pory przez WKU Bochnia - gminy Wojnicz i Zakliczyn.

Obsada WKU Tarnów - listopad 1993 rok
fot.: Archiwum WKU

W wyniku kolejnej reformy administracyjnej w kraju w 1999 roku, likwidacji województwa tarnowskiego oraz Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Tarnowie, Wojskowa Komenda Uzupełnień przeszła ponownie w podporządkowanie pod Wojewódzki Sztab Wojskowy w Krakowie. Zasoby rezerw osobowych powiatu dębickiego zostają przekazane do WKU w Mielcu, natomiast gminy Szerzyny do WKU w Jaśle.

Od 1999 roku WKU administruje na terenie:

  • Miasta Tarnów;
  • Powiatu Tarnowskiego;
  • Powiatu Dąbrowskiego.

W 2003 r. w wyniku zmian restrukturyzacji WP ulega zmianie stan osobowy oraz struktura organizacyjna. W skład Wojskowej Komendy Uzupełnień wchodzą:

  • Komenda;
  • Kancelaria Tajna;
  • Wydział Planowania Mobilizacyjnego i Administrowania Rezerwami;
  • Wydział Poboru i Uzupełnień.
Obsada personalna WKU w Tarnowie - grudzień 2008 rok
fot.: Archiwum WKU

Miesiąc styczeń 2009 roku przynosi kolejne zmiany między innymi wprowadzenie nowelizacji Ustawy o Powszechnym Obowiązku Obrony RP, a następnie w czerwcu wprowadzono Wydział Rekrutacji w zamian za Wydział Poboru i Uzupełnień. Wydział ten obecnie zajmuje się promocją i rekrutacją do zawodowej służby wojskowej oraz szkolnictwa wojskowego poprzez organizowanie wykładów, pokazów, prelekcji w szkołach i uczelniach wyższych. Bierze czynny udział w przeprowadzaniu kwalifikacji wojskowej osób z terenu administrowanego przez WKU.

Od stycznia 2011 roku w wyniku restrukturyzacji terenowych organów administracji wojskowej ulega zmianie etat, struktura organizacyjna oraz zasięg działania Wojskowej Komendy Uzupełnień.

Obecnie struktura organizacyjna Wojskowej Komendy Uzupełnień przedstawia się następująco:

  • Komenda;
  • Wydział Planowania Mobilizacyjnego i Administrowania Rezerwami;
  • Wydział Rekrutacji;
  • Pion Ochrony Informacji Niejawnych;
  • Kancelaria Tajna;
  • Kancelaria Jawna.

Na mocy Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 marca 2010 roku w sprawie wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komend uzupełnień z dniem 31 grudnia 2010 r. zostaje zlikwidowana WKU w Bochni, której zadania oraz część administrowanego terenu przejmuje Wojskowa Komenda Uzupełnień w Tarnowie.

WKU swoim zasięgiem działania obejmuję:

  • Miasto Tarnów;
  • Powiat Tarnowski;
  • Powiat Dąbrowski;
  • Powiat Bocheński;
  • Powiat Brzeski.

Od roku 1918 obowiązki Komendantów pełnili:

  • płk Mieczysław KULIŃSKI - od roku 1918 - brak danych;
  • ppłk Mieczysław KRZYWOBŁOCKI - w latach 1936 - 1939;
  • mjr Stanisław GARGAŚ - w roku 1945;
  • ppłk Eugeniusz BUTTYTER - w latach 1945 - 1946;
  • kpt. Franciszek HERMAN - w latach 1946 - 1947;
  • por. Kazimierz KOZŁOWSKI - w latach 1947 - 1949;
  • kpt. Stanisław WINKOWSKI - w latach 1949 - 1950;
  • kpt. Władysław STELMAŃCZUK - w latach 1950 - 1953;
  • kpt. Jan JANKOWSKI - w latach 1953 - 1965;
  • ppłk Eugeniusz ŁOZOWSKI - w latach 1965 - 1975;
  • ppłk dypl. Tadeusz KLĘSK - w latach 1975 - 1979;
  • ppłk Stanisław KRÓL - w latach 1979 - 1990;
  • ppłk Adam WESOŁOWSKI - w roku 1990;
  • ppłk Jan GDOWSKI - w latach 1990 - 1991;
  • ppłk dypl. Franciszek BILIŃSKI - w latach 1991 - 2003;
  • ppłk Piotr KUBINA - w latach 2003 - 2007;
  • mjr Zbigniew ORZECHOWSKI (cz.p.o) - w roku 2007;
  • ppłk Zbigniew SKURNOWICZ - w latach 2007 - 2016;
  • mjr Wiesław MACIEJOWSKI (cz.p.o) - w roku 2017;
  • ppłk Piotr WARĘCKI - 2017 - nadal